In Memoriam Leo van der Linden door Leo van Lanen

Op 9 maart is Leo van der Linden overleden. Zijn uitvaart vond plaats op maandag 14 maart. Ik heb de uitvaart bijgewoond en was onder de indruk. Hoewel Leo op dat moment niet meer fysiek onder ons was, kwam hij in de gebedsdienst intensief en levendig aanwezig op ons over. Tegen de wand achter het altaar stond een schilderij, gemaakt door een van zijn zoons, waarop Leo stond afgebeeld, wandelend op een strand met een mooie wolkenlucht en met in zijn hand een schelp, een steen die hij ons toonde. Door dit beeld heen zag ik hem ook in de kist liggen: helemaal uitgeleefd. Maar ik herinner me hem het liefst zoals hij daar stond afgebeeld.

In deze periode na zijn overlijden en uitvaart gaan mijn gedachten voortdurend terug in de tijd, waarbij ik steeds de overtuiging heb dat zijn leven een proces is geweest waarin alle fases natuurlijk in elkaar overliepen. Na 1958 een half jaar doorgebracht te hebben op het broeders juvenaat in de Houtlaan 2, begon hij aan wat het noviciaat hem bood aan vorming en werkte hard mee als kok. Hij wekte de indruk dat hij ”thuis” was in Mariendaal en het vak van kok al jaren had uitgeoefend. Dat vak leek hem ook voor de toekomst op het lijf geschreven. Nadat ik hem enige jaren uit het oog had verloren vernam ik dat hij in Amsterdam als jongerenwerker actief was in het “Mozes en Aaron huis”. In zijn verder leven is hij een toegewijd maatschappelijk werker gebleven. Ook daarin functioneerde hij zodanig dat ik me de typering “natuurtalent” uit die tijd herinner. Tijdens de uitvaartdienst vertelde zijn vrouw Monique hoe zij Leo heeft leren kennen waarna ze voor elkaar gekozen hebben. Mij viel daarbij weer op hoe serieus ze hebben gepraat en nagedacht over deze beslissing en hoe ontspannen de overgang van Leo van als jezuïetenbroeder naar zijn volgende levensfase is verlopen.

Een enkele keer ontmoette ik hen maar er kwam pas weer regelmaat in toen SJ-oud-SJ is opgericht. Hij zag steeds uit naar deze jaarlijkse ontmoeting. Hij was zeer geïnteresseerd in de oude bekenden maar ook in de thema’s. In de gespreksgroepen beleefden we hem als “een door het leven” gerijpte en wijze mens. Uit dit hernieuwde contact kwam het idee om een weekeinde samen door te brengen in een tot hotel omgebouwd klooster in Boxmeer, met Gerrie en Jan van Erp, Sjaak Swelsen en Anny , Monique en Leo en ik. Op dat moment waren we de tijd van de anekdotes voorbij en spraken we veel over wat de Sociëteit voor ieder van ons betekend heeft gedurende een aantal jaren. We beleefden dit als een gezamenlijke ervaring. We keken erop terug als een tijd die ons gevormd heeft op velerlei gebied: spiritueel, sociaal en praktisch. De drie echtgenotes lieten “de broeders” met plezier praten en hadden onderling genoeg uit te wisselen.

Graag haal ik nog een moment aan waarop het duidelijk was hoe hij zijn leven als jezuietenbroeder heeft geïntegreerd in het verloop van zijn leven daarna. Er was een kunstroute georganiseerd in Rhenen, de woonplaats van Leo en Monique. In hun huis en tuin waren allerlei kunstwerken van hun beiden te bewonderen. Er lag ook een gedichtenbundel en een levensverhaal van Leo ter inzage. Daarin beschreef hij o.a. zijn periode in de Orde.

Tijdens de uitvaart beleefden we intens de terugblik op zijn leven en hoe dat leven met ons verder meegaat. Met ons bedoel ik Monique, hun drie kinderen en kleinkinderen een Gods-huis vol vrienden en bekenden. Ik wil deze terugblik op het leven van Leo graag afsluiten met een gedicht van hem op het gedachtenisplaatje:

Je mag het weten

je mag het horen

je bent uitverkoren

als je bent geboren

om te leven

om te geven

kunt loven en beloven

in de liefde en geluk

in het leven hier

en geniet daarboven

als je handen kloven

blijf geloven en maak plezier

Leo van der Linden

Foto SJ-oud-SJ, Ravenstein 2013