Dankbaar gedenken wij
Frans Jozef van Beeck
priester van de Societeit van Jezus
Hij werd geboren op 11 juni 1930 in Helmond
trad in de orde op 7 september 1948 in Mariendaal,
Grave
werd tot priester gewijd op 31 juli 1963 in Maastricht
overleed op 12 oktober 2011 te Nijmegen in het
Berchmanianum.
Frans Jozef, Joep, was een
veelzijdig begaafd man. Hij bleek een goed violist, ontpopte zich in zijn
studiejaren als koordirigent, promoveerde op de dichter Sherburne en
publiceerde een oeuvre van vele tientallen boeken en artikelen in bundels,
tijdschriften en encyclopedieen. Die werken bestreken de actuele theologie,
staken de grens over naar de poezie van Chaucer en Hopkins en gingen in gesprek
met zeer vele collega's. Hij was een geleerde en zeer vruchtbare schrijver.
Aanvankelijk leek zijn leven
zich te gaan afspelen in bestuursfuncties van de eigen jezuietenprovincie, maar
hierin lag duidelijk niet zijn sterkste kant. Incidentele theologische
publicaties echter werden zo goed ontvangen dat hij zijn activiteit al spoedig
kon verplaatsen naar de Verenigde Staten. Daar en van daaruit werkte hij vanaf
1968 bijna veertig jaar. Hij mocht in Chicago de Mundelein-leerstoel voor
theologie bekleden, hetgeen resulteerde in talloze gastcolleges in Canada,
Engeland, Rome en Indonesia.
Zijn docentschap en de
schrijverij liepen al spoedig uit op de zorg voor de individuele student,
collega of medebroeder. Dan ging de professor heel dicht bij hem staan en
bloeide vaak een diepe relatie. Hij werd voor honderden een kostbare vriend,
een bekwaam coach of een echt geestelijke begeleider.
In zijn hoofdwerk God encountered beschrijft hij hoe God op de
allereerste plaats ontmoet dient te worden. God geeft zich te kennen. Slechts
daartoe dient het theologische bedrijf. En alleen de ontmoeting met de concrete
mens kan die ontmoeting met de levende God waar maken. Frans Jozef
theologiseerde met zijn hart.
Toen hij na een
hersenbloeding in 2006 moest repatrieren, werd zijn oeuvre voor hem, zoals hij eens
zei, 'als stro' en ging hij zich uitsluitend toeleggen op de Ontmoeting. Niet
om de boeken of de studie, zelfs niet om de persoonlijke contacten ging het
hem, maar om de mystieke gang: 'Ik ga nu alleen nog maar naar God zoeken',
verklaarde hij toen hij in Nijmegen aankwam. Wie hem door het huis zag
schrijden -strompelen heeft hij nooit gedaan - wist hem op Weg. Op de eenzame
loutering van de laatste maanden heeft zijn hele leven hem voorbereid.