Wat fijn om hier met elkaar Ferd te herdenken!

Er komt in je leven af en toe iemand op je pad die een bijzondere indruk maakt en die je nooit vergeet. Zo iemand was Ferd voor mij, zo'n 25 jaar geleden, toen ik hem leerde .kennen bij mijn toenmalige schoonfamilie.

Later, in 1993, toen ik een tijdje rust nodig had, was ik enkele maanden bij Ferd in de Pusat Pastoral in Yogyakarta te gast. Hier kreeg ik alle gelegenheid en ruimte om mee te draaien in het dagelijks ritme, om de anderen die er woonden te leren kennen, en studenten te ontmoeten die met hun docenten in de Pusat verbleven voor hun opleiding. Ik leerde batikken in de kampong, mocht mee naar prachtig gelegen kloosters. Ferd regelde ook dat ik enkele weken in de diverse kloosters bij de zusters op Sumba kon verblijven. We hadden soms pittige discussies over de 'dingen van het leven'. Het was een onvergetelijke en verrijkende periode voor me en de zorg van Ferd voor mij was weldadig.

In 1997 was hij, tijdens een langer verblijf in Nederland met zijn vriend en musicus Paul Widyawan, bij mij in Haarlem te gast. Ik kan me nog goed herinneren dat hij de mooiste kamer aan Paul gaf, omdat hijzelf altijd al de mooiste kamer kreeg aangeboden, zei hij. Helaas moest hij acuut in het ziekenhuis worden opgenomen en worden geopereerd. Nog vaak refereerde hij met grote dankbaarheid aan die periode, hoe snel en adequaat hij in deze ernstige situatie is opgenomen, behandeld en verzorgd.

Ferd was iemand die de kunst verstond zichzelf te vergeten en oprecht aandacht te schenken, omdat hij geïnteresseerd in me was en naar waar ik mee bezig was. Hij had een `open mind' en er was ruimte voor verschil van mening. Hij kon ook goed zwijgen, met een goedhartige glimlach. Dan mompelde hij hooguit iets, maar hij liet je in je waarde.

Heel persoonlijk misschien, maar ik hield van Ferd alsof hij mijn eigen oom, of vader was. Ik heb hem teren kennen als een wijze herder, met liefde en respect voor de mensen met wie hij te maken had, zonder vooroordeel, wie het ook was. Hij zei me letterlijk eens: "het gaat om de mensen". Dat was het belangrijkste voor hem en ik heb gezien dat hij daarnaar ook daadwerkelijk leefde. Hij was niet bang z'n nek ervoor uit te steken als anderen daar anders over dachten.

Via Skype hadden we kort voor zijn dood nog een enkele keer kontakt met elkaar. Een prachtig medium en een uitkomst voor hen die ver weg wonen. Toen de verbinding eindelijk lukte riep hij verrast in de webcam: "wat zie je er goed uit"! Hij vertelde ook dat hij weer een paar dagen in het ziekenhuis had gelegen, "want", zei hij grinnikend, "ze dachten dat ik doodging". "Nou, dat weet ik al zo lang", voegde hij er nog aan toe. En zo ontving ik de laatste levende beelden van Ferd.

Ik ben blij hem gekend te hebben.

Moge hij rusten in vrede.

Annelies Habers

Geachte, goede Familieleden,

Vrienden, Meelevenden en allen die naar hier gekomen bent om in grote dankbaarheid Pater Heselaars te gedenken.

Onze goede pater Heselaars, die naar het voorbeeld van Jezus zelf, 'de GOEDE HERDER' - voor ons allen, voor velen van ons persoonlijk - is geweest.

Omdat ik geen woorden kan vinden om mijn herinnering en dankbaarheid aan Pater Heselaars uit te drukken, wil ik mijn eenvoudige getuigenis openen met een gedicht van de overleden dichteres Nel Benschop.

De Heer is mijn Herder

Dit is het wonder van het leven:
Gij hebt mij stap voor stap geleid;
ook als ik het niet toe wou geven:
Gij had gelijk - en waar Gij zijt
daar is het goed. En vrees en beven
veranderen in veiligheid.

Mijn doopkleed werd door u geweven,
mijn feestkleed (priesterwijding) kreeg ik uit uw hand:
en alles wat Gij hebt gegeven - een beker vol tot aan de rand
deed mijn geloof, mijn liefde, groeien
en ik zag vol verwondering
in dorre plaatsen bloemen bloeien
ontloken bij Uw nadering.

Maar één ding wil ik U nog vragen:
geef mij de mogelijkheid, de kracht,
Uw liefdesboodschap uit te dragen
Totdat Gij zegt: 'Kom, kind, Ik wacht!'

(naar psalm 23)

Met deze woorden van Nel Benschop, wil ik bij deze gelegenheid mijn DANK, mijn grote dank, uitspreken aan Pater Heselaars, voor al de jaren dat ik hem heb mogen kennen; dat hij met grote verantwoording en liefde zijn krachten gegeven heeft aan allen die aan hem waren toevertrouwd, onderwijs van hem ontvingen of waaraan hij op welke manier dan ook zijn diensten, zijn leiding, gegeven heeft.

Ik ben dankbaar dat ook ik mij hier bij rekenen mag.

Onze DANK, mijn DANK, voor zijn PRIESTER zijn, zijn GOEDE HERDER zijn.

Graag wil ik mij nu tot hem persoonlijk richten, hoewel mijn dank eigenlijk niet in woorden te uiten is.

De Heer weet echter alles! Daarom dan ook op de eerste plaats mijn dank aan de HEER, dat ik U, goede Pater Heselaars, in Indonesië, in Yogyakarta ontmoeten mocht.

Mijn dank aan de Heer, voor alle talenten die HIJ U gaf, voor alles wat hij in U en door U aan zovelen, aan mij persoonlijk.. en dat zo vele jaren – gegeven heeft. Nooit was U iets te veel. Iedereen kon en mocht bij U aankloppen, een beroep op U doen En dat niet tevergeefs.

Had U er tijd voor? U nam er de tijd voor.

Hartelijk dank voor uw ZIJN in Indonesië. Voor wat U voor mij persoonlijk was, voor wat U voor zovelen was. Wij missen U.

Ik persoonlijk, en ik ben er van overtuigd - velen met mij - danken U van harte.

Ik persoonlijk, en ik denk velen met mij... mochten zoals Ben Netschop het uitdrukt:

`in duistere uren', op dagen dat het moeilijk was...

`op dorre plaatsen...': in eenzaamheid en verdriet...

`bloemen zien bloeien' dank zij uw aanwezigheid, uw begrip, uw luisterend oor, uw zorg en steun.

'Zó is dit ook een wonder in ons leven', een mens mag, ja kan, - en dat deed U Pater - dank zij God's genade, 'vrees en beven' veranderen in veiligheid en goedheid.

Dat te mogen ervaren is een groot geschenk, een grote en onverdiende genade. Ik ben en blijf er dankbaar voor.

Het is de taak, die U vervulde. Er zijn... helpen... meeleven... vertrouwen en moed geven tot doorzetten... ook als er tegenwind of zelfs storm opkwam.

MIJN DANK... MIJN HEEL PERSOONLIJKE DANK! JA, ONZE DANK...

Wat zou er veel leed in de wereld verdwijnen, wat zou de wereld er anders uitzien, als ieder mens op zijn levensweg een goede Herder, naar het voorbeeld van Jezus, ontmoeten mocht.

Een ding willen ook wij U, Heer, vandaag nog heel bijzonder vragen.

'Geef ons - naar het voorbeeld van Pater Heselaars - de kracht en de moed, Uw liefdesboodschap, in woord en daad zo uit te dragen, dat een ieder zich veilig - in Uw Herdershand - geborgen weet.'

'Ja, help ons zo 'Uw liefdesboodschap' waar te maken, zodat Gij ook tot ons - en tot ieder ooit aan de zorgen van Pater Heselaars toevertrouwd - op de door U vastgestelde tijd:

`Kom kind, Ik wacht!' kunt zeggen.

Zr. J. Beata,

zuster van het arme Kind Jezus

Beste familieleden en vrienden van Ferd Heselaars binnen en buiten de Sociëteit,

Nu ik begin om Ferd te gedenken, voel ik me heel dicht bij u.

Jarenlang heb ik rond deze tijd een brief naar Ferd geschreven om hem geluk te wensen met zijn verjaardag. Wij zijn van hetzelfde jaar, we hebben hier samen gezeten, in deze mooie kapel, van 1948 tot 1951. Toen is Ferd naar Indonesië vertrokken.

Ik heb hem later nog een keer teruggezien, toen hij hier was voor een knieoperatie, geloof ik.

Toen we allebei met een computer werkten, was het gemakkelijker en directer om met elkaar contact te houden.

En het vorige jaar kwam Skype ons vermogen tot communicatie vergroten: nu konden we met elkaar praten en we konden elkaar zien. Weerzien.

Twee keer heb ik die kans gehad, niet lang voordat Ferd ziek werd en stierf. Hij was toen in Giri Sonta. Die ervaring heeft een heel diepe indruk op me gemaakt: zover van elkaar weg en toch zo dicht bij. Ik heb er veel over nagedacht en van alles kwam bij me op.

We komen vaak de uitdrukking ICT tegen: Informatie en Communicatie Techniek. Ik dacht aan woorden uit psalmen: 'God keer uw gelaat barmhartig naar ons toe.' En aan het denken van Levinas: `de ontdekking van de ander door zijn ogen te zien. '

Volgens geleerden op het gebied van astronomie is het universum, de kosmos, die immense werkelijkheid, propvol gevuld met informatie en communicatie. Onze mobieltjes zijn daar een bescheiden afspiegeling van. En het bijzondere contact dat ik met Ferd gehad heb, zo kort voor zijn dood, door middel van Skype, verrijkte mij. bij wijze van verrassing, met een nieuw inzicht: met informatie en communicatie zit het universum even vol met compassie.

"Wat gij wilt dat de mensen voor u doen, doet dat ook voor hen. Dat is Wet en profeten." (Matt. 7, 12.)

Dat heeft Ferd mij, op zijn laatste moment, bijgebracht: Compassie, Barmhartigheid, staat voor Wet en Profeten. En ook: Compassie en barmhartigheid zijn de kroon op informatie en communicatie.

En zo is Compassie voor mij het monument dat Ferd in herinnering houdt.

En ook: ik stel mij voor dat Ferd, in welke hemelse of astronomische staat dan ook, mij wil begeleiden tot compassie, barmhartigheid.

Ik wens u een plezierige dag en alle goeds op uw verdere weg.

Nies van Lier sj

Beste mensen

Allereerst wil ik u zeggen dat ik heel blij ben dat we met zoveel mensen bij elkaar zijn gekomen om mijn oom te gedenken.

Voor hem geldt wat Bram Vermeulen zong in zijn lied 'De Steen', en ik wil het graag voor u citeren:

Ik heb een steen verlegd in een rivier op aarde.

Nu weet ik dat ik nooit zal zijn vergeten,

ik leverde bewijs van mijn bestaan.

Omdat, door het verleggen van die ene steen,

de stroom nooit meer dezelfde weg kan gaan.

In mijn leven, en in dat van vele anderen, heeft hij niet één, maar vele stenen verlegd. Ons leven, en dat van vele anderen, zal daardoor nooit meer hetzelfde zijn. Sinds ik in oktober 1989 voor de eerste keer bij hem op bezoek ben gegaan, is mijn leven in veel opzichten veranderd. Ik heb de neiging om nu een aantal voorvallen en anekdotes met u te willen delen die dit feit illustreren. Ik weersta die neiging echter omdat het noch de plaats, noch de tijd is. Misschien straks, na de viering. Toch wel dit. Na elk bezoek begon voor mij automatisch de periode van aftellen tot het volgende. Dat was overigens bij hem ook zo heeft hij me wel eens verteld.

Hoe kan dat? Hoe komt zo'n verbondenheid tot stand? Dat had natuurlijk alles met zijn levenshouding te maken. Oom Ferd was een heel empathisch iemand die veel aandacht en respect voor mensen had. Hij maakte tijd voor je. Hij was echt geïnteresseerd in wat je deed. Tegelijkertijd gaf hij ook veel ruimte. In gesprekken met hem ging het niet om elkaar van iets te overtuigen, wel, en dat heb ik ook van hem geleerd, om te begrijpen wat de ander bedoelde en waarom dat zo was.

Dat willen begrijpen was hem ingeboren. Hij was voortdurend op zoek naar nieuwe dingen. Dat ging van nieuwe inzichten op theologisch gebied tot heel aardse zaken zoals nieuwe computertoepassingen. Wat dat betreft was hij wat je noemt een `early adaptor'. Zo was hij bijvoorbeeld een vroege gebruiker van e-mail en internet. En dat gebruik van moderne technologie zorgde ervoor dat hij van op verre afstand toch steeds aanwezig was en een ankerpunt vormde voor ons gezin.

Ik zal nooit vergeten hoe hij mijn vader in de laatste fase van diens leven gedurende ruim drie maanden, elke dag, zonder uitzondering, een mail gestuurd heeft en hem, en ons, hierdoor heeft bemoedigd, geïnspireerd en getroost. Il faut le faire, zeggen ze in het Frans, je moet het maar doen. Zulk een inzet en medeleven tekent hem echter ten voeten uit.

Die betrokkenheid beperkte zich niet tot bijzondere situaties. Het contact was nooit verbroken. Er ging praktisch geen dag voorbij zonder een kort mailtje of telefoontje. Het zorgde voor Arlina, maar ook voor Arlan en mij, dat de band met Indonesië heel levend bleef, vanzelfsprekend. De afstand viel letterlijk weg.

En wanneer we dan in Yogya waren was de PTPM, u zag er daarnet een paar foto's van, ons tweede huis. Letterlijk. We konden daar familie en vrienden ontvangen, die als het nodig was, daar ook konden logeren. Je hoefde nooit te vragen of je mocht komen, enkel laten weten wanneer je kwam.

Voor Arlina's zussen en hun gezinnen fungeerde hij enigszins als een pater familias en verving, wanneer het nodig was, hun overleden ouders. Hij ging bijvoorbeeld namens de familie officieel mee op bezoek bij de ouders van de verloofde van Arlina's jongste zus om het huwelijk van die twee te regelen. Even vanzelfsprekend kwam de hele familie op de PTPM om elkaar te ontmoeten. Voor een celibataire priester had hij een druk gezinsleven. Als eyang, grootvader in het Javaans, was hij apetrots bij de geboorte van Arlan en liet geen gelegenheid voorbij gaan om zijn bezoekers te wijzen op de laatste foto's die hij, op groot formaat afgedrukt, links en rechts in zijn kamers had opgehangen.

Maar de band met Oom Ferd en Indonesië bestond natuurlijk al vroeger. Ik zie nog de lichtblauwe luchtpostbrieven met de exotische postzegels die erg welkom waren voor mijn postzegelverzameling. Of, wanneer ik op bezoek was bij mijn grootouders in Amsterdam, mijn grootmoeder die elke dag hoopvol naar de brievenbus ging om te kijken of er geen brief van Ferd was gekomen.

Oom Ferd was ook heel onthecht. Bezittingen betekenden voor hem in zoverre iets wanneer hij ze kon delen of weggeven aan anderen. Ondanks zijn heel beperkte middelen slaagde hij er in om mensen altijd weer te helpen die in de problemen waren geraakt. Hij zei daar niet veel over maar, dank zij mijn regelmatige bezoeken, was ik dikwijls getuige van de vele bezoekers die bij hem om hulp en raad kwamen vragen. En nooit tevergeefs...

Maar eigenlijk heb ik voor mij zelf het belangrijkste nog niet verteld, alhoewel de meesten onder u wel zullen kunnen raden wat ik hiermee bedoel. Zonder hem hadden Arlina en ik elkaar nooit ontmoet en was Arlan nooit geboren. We hadden ook Gerben en Lientje Heitink nooit ontmoet die nu zo'n wezenlijk deel van ons bestaan vormen.

Oom Ferd heeft werkelijk een steen verlegd in de rivier van mijn leven waardoor de stroom nooit meer hetzelfde kan gaan.

Tuur Hoste