Enige punten uit de bijeenkomst van Frans Berkemeijer


Aanwezigen: Frans Berkemeijer, Han Schellart, Paul de Blot, Piet vd Akker en Jac Lampe

Plaats: Nijenrode, dinsdag 19 augustus 2008


Frans Berkemeijer,

geboren: 17 juni 1939 te Den Haag

ingetreden: 7 sep 1958

priester: 29 mei 1971

transscr. Vice Prov. Prox.Orientis 11 nov 1977


St. Francis Xavier Center

298 Port Saïd Street, Cleopatra

21618 Alexandrië, Egypte

Directeur van het centrum, Iinstructor van het Tertiaat gedurende de zomermaanden

Han Schellart

geboren: 13 jan 1939 Den Haag

sj: 7 sep 1958 – 25 aug 1972


Paul de Chauvigny de Blot SJ

geboren: 15 mei 1924 Kutawinangan

ingetr.: 19 okt 1948

priester: 30 juli 1960

Piet van den Akker

geboren: 20 juni 1934 Nijmegen

sj: 7 sep 1953 – 30 juni 1972

Jac Lampe SJ

geboren: 31 aug 1930 Amsterdam

ingetreden: 7 sep 1948

priester: 31 juli 1962

transsc. : Vice Prov. Indon.: 2 feb 1965

transscr. : Prov. Neerl.: 17 nov 1995









Frans wil zichzelf introduceren:

  1. Geen islamoloog, noch Arabisant, niet gespeciliaseerd. Maar altijd bezig geweest met mensen: vormingswerk, hobby mensen observeren. Egyptische spreekwoorden, vorming in sociologisch onderzoek. Magistère in Alexandrie: godsdienst sociologie. Egyptianisasi: Talenscholen in Egypte.

  2. Niet de pretentie de Islam te kennen. Frans wil delen met ons van zijn persoonlijke ontwikkeling met Islam en Islamieten. 1958 Nederlanders naar het Midden Oosten. In Nederland opgevoed met een vrees voor de Islam: Zie Google: Ahmadijah moskee Den Haag. Islam bedreigt Europa.

  3. Eerste echte ervaring met Islam in Tanta. Caritas was georienteerd op christenen. In Tanta muslim pelgrimage. Frans is Religieus under cover. Niet getrouwd zoals de Sjeikh van Badui, Vragen over Triniteit. Angst voor proselytisme. Onderzoeker, geen missionaris (zieltjes winnen).

  4. Contact met de Islam als mens in Minia. Christenen voor de christenen. Nu meer Muslims dan christenen.

  5. Weinig verschil tussen Islam en christenen. De dagelijkse dag (de cultuur) is hetzelfde voor muslims en christenen.

  6. Centrum voor gehandicapten. Centrum in Minia, kleinschalig. Muslims en christenen op het centrum geen discriminatie.

  7. Benoemd op het College van Cairo na 17 jaar Hoog-Egypte. Contact met ouders van de kinderen. Raadgever voor de muslim als mens. Niet alleen geestelijk vader van christenen, maar ook van muslims. Daarna Alexandrie. Studiecentrum, eerst in Minia, toen in Alexandrie. Theater en film. Training voor cinema en theater-regisseurs. Alle medewerkers muslims. Christenen minder aanwezig. Contact met muslims op geestelijk niveau. Drie culturele centra: Alexandrie, Cairo en Minia. Eigen richting. Netwerk tussen Jezuiten-centra, gefundeerd door de Ford-foundation.

  8. Alexandrie training journalisten. gespreksgroepen. binding met ons. werkgroepen, discussies, geen klassikale. Anthropologisch aspect van de godsdienst: wat hebben we menselijk gemeenschappelijk. Allen hebben Heilige tekst. Ruimer dan dialoog tussen godsdiensten. Geen dogma’s. Wat is de positie van de vrouw. Als groep tegenover elkaar zijn we bang. Islam als groep is bedreigend. Elkaar ontdekken als mens: zorg voor je kinderen, zorg voor de toekomst.

  9. Islam is niet uniform: Sunnieten en Sjiieten. Marokko, Turkije, Saudie, allemaal duidelijk andere Islam. Arabische eenheid is niet gelukt. Nationalisme. Ruzie tussen de volken. Islam niet op een grote hoop gooien. Wat ze gemeen hebben is de corruptie van de leiders. De jeugd voelt zich slachtoffer van deze corrupte maatschappij. Democratiseren van de scholen. Persoonlijke stellingname, niet alleen maar weetjes

  10. Belangrijk contact tussen Europa en het Midden Oosten. Eén wereld. Discussie-programma’s: dikwijls over Islam. Overal waar geweld en oorlog is, is de Islam in betrokken, behalve Rusland – Georgië. Wereldvisie.

  11. Probleem met het christendom. Mijn familie is areligieus, seculier geworden. 50-jaar Jezuit zonder Mis. Die religieuze dingen moeten maar niet meer. Is dit de tendens van de toekomst ?

  12. Reaffirmatie van de godsdienst: fundamentalisme. Hoe meer welvaart hoe meer secularisatie . Hoe meer armoede en uitzichtloosheid des te meer fundamentalisme en reaffirmatie van de godsdienst.

  13. Als iemand zich bedreigd voelt in zijn identiteit en zijn bestaan, reaffirmatie van de godsdienst. Groep tegenover groep. De Westerse secularisatie: eigen over affirmatie van eigen godsdienst.

  14. Bin Laden wordt held: multi millonair, die vecht tegen het verdorven Westen.

  15. Muslim-broederschap. Machtige organisatie over de hele wereld.

  16. Extreme Islam wordt steeds sterker. Egypte van middel of the road Islam naar extreme Islam. Gebrek aan economisch perspectief. Arabische landen pompen veel geld in het extremisme.

  17. Egyptenaren zijn niet geweldadig. Wat nu gebeurt is niet volgens de Egyptische mentaliteit (goedzak).

  18. Historisch gevoel voor de bijbel is voor Koran moeilijk. Koran is zo uit de hemel neergedaald. De bijbel ontwikkelt zich tot nu toe. Kijk naar onze geografische en historische cultuur.

  19. Muslims in het buitenland leven anders dan muslims in Egypte. Syariah wordt anders beleefd in andere culturen. Nu komt het gevoel voor historiciteit van de Koran en de uitleg. Moderne Islamitische denkers zijn op zoek. Moderne dialoog.

  20. Zelfde crisis van het christendom komt ook voor in de Islam. Grens van arm en rijk. Islam was niet fanatiek, maar wordt fanatiek door onderwijs.

  21. Het onderwijs maakt je critisch. Islam was een wereldmacht met veel cultuur, technologie. Vroeger waren wij zo sterk. Waarom zijn wij zo achteruit gegaan. Wij hebben het echte geloof, maar hebben de werelddominantie verloren. De olie brengt veel geld op, maar de bevolking blijft arm. Alles kunnen kopen en toch arm blijven. Islamieten gaan voor het eerst naar Europa. Ze gaan proeven aan de vrijheid en de democratie. Waarom zijn wij, Islamieten, zo achteruit gegaan?

  22. Geen enkel Islamitisch land kent democratie. Egypte is een van de ergste schender van mensenrechten.

  23. Islam is veilig in de Wet. Valnet.

  24. Christendom is bedreigend om zijn vrijheid. Terugvallen op de Wet. Menselijke interpretatie van de Wet. Individualisme is een gevaar. Indivualisme is een rijkdom.

  25. Wijfels, de formateur van het huidige kabinet. In zijn concept voor de regeringsverklaring elf keer individualisme. Allemaal verwijderd. Individualisme een grote rijkdom of gevaar. Secularisatie is een rijkdom.

  26. Strijd tussen extreem indivualisme en extreem terugvallen op de godsdienst.

  27. Materiele rijkdom en extreem individualisme en de armen die zich bedreigd voelen.

  28. Waar gaat het heen ? De zinloosheid: zin in het leven. Materialisme en Individualisme.

  29. Geestelijke waarde. Vrees van de Islam: bezorgdheid. zelfmoorden, drinken en drugs. Mensen hebben de zin in hun leven verloren. Zoveel mensen ongelukkig. Ellende in Nederland. Kan niet aan het werk komen. Economische vooruitzichten in Egypte slecht. Wie wat kan, wil naar het Westen. Worden ze daar gelukkig ?

  30. Intermenselijke contacten belangrijkste. Tussen Turken, Mariokkanen en ga maar door is geen menselijk contact of respekt voor elkaar. Clash of civilisations. Angst voor de Islam. Breuklijnen. Sociaal economische ontwikkeling. Het Westen is rijk. Wij zijn arm.

  31. Het tweede probleem democratie

  32. derde probleem verlichting, en geestelijke ontwikkeling

  33. plaats van de vrouw: Christen en Islam niet ver van elkaar ! In het Christendom is nauwelijks plaats voor de vrouw !

  34. Wat vind je ervan als je dochter met een christen trouwt ?

  35. Wat zou je vinden als je ontdekt dat je zoon homo is ?

  36. Paul de Blot: Bedrijfsleven wil geen godsdienst, maar wel zingeving.

  37. Ervaring met democratie. Ook in het bedrijfsleven.

  38. Indonesie kent een geleide democratie, d.w.z. democratie met grenzen. Vrije meningsuiting met grenzen.

  39. Democratie daar hoort de godsdienst niet bij. Als je de democratie propageerst zet je de Islam opzij.

  40. Moet je dus niet democratiseren ?

  41. Wel democratiseren, maar geleide democratie. Wie bepaalt de grenzen?

  42. Democratie OK, maar wel een democratie van eigen bodem. Eigen verantwoordelijkheid.

  43. Overaffirmatie van de Islam is sterk omdat ze zich bedreigd voelen door Westerse vrijheden. Vreesreactie. Grenzen bepalen. Niet door het Westen, maar zelf.

  44. Paul de Blot: relatie en kleinschaligheid is belangrijk. Grote bedrijven schakelen over op kleine groepen met eigen verantwoordelijkheid.

  45. Ignatius.....

  46. Rijkdom van het individualisme: waarde van de persoon

  47. In Egypte en elders: een dictator grijpt de macht en deelt de lakens uit. Alle Islam-landen zijn anders, maar allemaal zijn ze corrupt.

  48. Individualisme veronderstelt persoonsontwikkeling. Scholen niet voor weetjes maar voor persoonsvorming.

  49. Meedoen aan een democratisch proces veronderstelt ontwikkelde personen.

  50. Schoolsysteem : education-reform. De echte reform komt niet. Weetjes en geen persoonsvorming.

  51. Netwerk maakt mensen veel machtiger door communicatie. Ook Ignatius....

  52. Elke onderwijsvernieuwing in Nederland mislukt, omdat alles gestopt wordt in het aanbod.

  53. Paul d Blot: Relatie-denken en netwerken.

  55. kwestie van orde

  56. moment nemen om te spreken over: hoe we de discussie van SJ-oud-SJ voortzetten. Een vraag aan Han Schellart: Heb jij hierover iets in je hoofd ?

  57. Han stelde voor in de vorige Stuurgroep-vergadering om iemand uit Leiden te vragen. Een muslim.

  58. Wij (christenen) praten over de Islam, maar een muslim praat vanuit de Islam.

  59. Paul de Blot heeft een goede candidaat: docent Islam in Tilburg. Heeft zowel de bijbel bestudeerd als de Koran. Geen Nederlander. Misschien Irakees.

  60. Wat doen we met de resultaten. We hebben twee vergaderingen gehad: één van Christian en nu deze.

  61. Wat nemen we hiervan mee voor ons verband SJ-oud-SJ ?

  62. Het gesprek loopt door elkaar. Kan Han Schellart hier meer uitleg geven.


Han Schellart:


Op het eind van de diskussie is gesproken over “Hoe de diskussie voort te zetten ?” Waarbij de vraag was niet OF maar HOE.

Verschillende punten zijn naar voren gebracht o.a.

- Een regelmatige bijeenkomst b.v. om de drie maanden, met van te voren geplande en vastgelegde data. Het initiatief zou van de stuurgroep moeten komen

- Met betrekking tot de inleiders zijn genoeg personen/namen te noemen/vinden, via kontakten uit eigen netwerken. Het lijkt tijd de stap te maken van inleiders over de islam naar inleiders die zelf moslim zijn en misschien specialist op een of ander onderwerp. Een punt van aandacht voor het uitnodigen van sprekers zijn de eventuele kosten.