In dankbare herinnering

Anton Dekkers

(Antonius Anastasius Hendrikus)

priester in de Sociëteit van Jesus

geboren: Nijmegen 7 juni 1922

gestorven: Nijmegen 26 januari 2014

Op 18-jarige leeftijd trad Anton in bij de Jezuïeten en enkele jaren daarna werd hij naar Denemarken gezonden, waar hij leraar werd aan de Sint Knuds School in Kopenhagen. Na zijn studie theologie in Maastricht en zijn priesterwijding in 1952 keerde hij naar dezelfde school terug.

In 1976 brak een geheel nieuwe periode in zijn leven aan. Gedurende 12 jaar was hij secretaris van de bisschop van Kopenhagen tot grote tevredenheid van het hele bisdom.

In 1989 werd hij pastoor in Køge, dankbaar dat hij naast zijn administratieve werk nu de gelegenheid kreeg voor meer pastorale taken.

In deze tijd groeide ook zijn belangstelling voor sociale en economische vraagstukken. Hij schreef een boekje over de bijbelse grondslagen van een rechtvaardige wereldeconomie. Hij hielp de OIKOS-Bank oprichten die goedkope leningen verstrekte aan ondernemingen in de Derde Wereld. Hij was lid van Justitia & Pax en van Pax Christi.

In 2003 keerde hij terug naar Nederland, vooral vanwege zijn toenemende blindheid.

Ondanks zijn handicap en zijn hoge leeftijd bleef hij een aangename huisgenoot, die tot in de laatste week toe belangstelling bleef tonen voor zijn huisgenoten en het wereldnieuws.

Homilie door Jan Bentvelzen bij de uitvaart Anton Dekkers SJ

Joh. 14:1-6 Apoc. 21:1-5

Berchmanianum, 1 Februari 2014

Als kerkgemeenschap zijn we vaak erg druk bezig met ons eigen wel en wee en met onze problemen. Mensen zijn weliswaar welkom bij ons, maar het valt ons moeilijker naar de mensen toe te gaan, dáár waar zij leven en sterven. Doch het is de roeping en de zending van de Kerk om er niet voor zichzelf te zijn, maar voor de wereld.

Het lijkt of je Paus Franciscus hoort, maar het zijn de woorden van Anton Dekkers, in zijn rondzendbrief van Kerstmis 1987, meer dan 25 jaar geleden dus.

Het was toen voor Anton zelf toen een beslissende tijd.

Ruim 20 jaar was Anton actief geweest als leraar en schoolleider. Daarna was hij 12 jaar secretaris geweest van de bisschop, een tijd waarvan hij zelf zegt dat hij zich er bijzonder goed op zijn plaats heeft gevoeld, omdat hij de ervaring had in dienst van heel veel mensen te staan. Dat wordt ook door anderen bevestigd. Bisschop Martensen was zeer blij met hem en hij heeft ook veel betekent voor de priesters van het bisdom. Toch was hij blij dat hij in 1989 pastoor kon worden in een parochie en zoals hij schreef naar te mensen toe te kunnen gaan, daar waar zij leven en sterven.

In die tijd begon ook zijn bijzondere belangstelling voor het sociale apostolaat, meer in het bijzonder voor een rechtvaardig economisch bestel. Dat zou enige jaren later resulteren in een interessant boekje, dat zowel in het Deens als in het Engels is verschenen - gelukkig ook in het Engels, want anders zou ik het niet hebben kunnen lezen. Het draagt de interessante titel Bijbelse Sabbath Economie.

Uitgaande van het jubeljaar dat volgens de Wet van Mozes iedere 50 jaar gevierd moest worden en waarin alle Joodse slaven moesten worden vrijgelaten, iedere schuld werd kwijt gescholden en ieder die zijn grond had moeten verkopen weer in zijn erfbezit werd hersteld, beschrijft Anton Dekkers een sabbath-economie, waarin een dam wordt opgeworpen tegen de tendens die er in iedere maatschappij heerst om steeds meer macht en rijkdom te concentreren in steeds minder handen. De aarde is rijk genoeg om ieder een menswaardig bestaan te geven, als het economisch systeem daar maar op gericht zou zijn.

Anton schreef er niet alleen over, hij zette er zich ook daadwerkelijk voor in, als lid van Pax Christi en Justitia & Pax. Hij stond ook aan de wieg van de OIKOS-Bank, die bankiert met het oog op die rechtvaardige wereldeconomie en leningen verschaft aan ondernemingen in de Derde Wereld.

Anton was er zich echter terdege van bewust dat de nieuwe hemel en de nieuwe aarde zoals die beschreven worden in de Apocalys, de eerste lezing van vandaag, niet door mensenhanden kunnen worden gemaakt, hoezeer ze zich ook inzetten voor het Koninkrijk Gods. Dat Rijk groeit van zaad tot boom door een groeikracht die niet van de mensen komt, maar van God.

Als we de wereld om ons heen bezien kan ons de schrik om het hart slaan: zo ver is de werkelijke toestand verwijderd van het ideaal dat het jubeljaar en Anton Dekkers voor ogen stond. Maar juist en vooral als ons de schrik om het hart slaat is het goed te luisteren naar de woorden van Jezus in het evangelie van vandaag: Laat uw hart niet verontrust worden. Ik ga heen om een plaats voor u te bereiden, opdat ook gij zult zijn waar Ik ben, in het huis van mijn Vader. Gij kent de weg erheen.

Jezus spoort ons aan die weg te bewandelen en Hij staat er garant voor dat die nieuwe hemel en aarde werkelijkheid zullen worden voor ieder die er zich voor heeft in gezet. Anton was zo iemand.

Toen Anton 81 was keerde hij terug naar Nederland. Dat was geen gemakkelijke beslissing voor hem. Vanaf zijn 24^ste levensjaar had hij zich ingezet voor de katholieke kerk van Denemarken, een minderheidskerk in een overwegend Luthers land. Hij had er kordaat en zelfbewust al zijn krachten en intelligentie aan gegeven. Als een goed missionaris ging hij ervanuit dat het levenslang zou zijn. Hij was zelfs Deens staatsburger geworden. Maar zijn beginnende blindheid deed hem besluiten naar het Berchmanianum te komen, een beslissing die hij nooit betreurd heeft.

Wij ook niet, want we hebben in Anton een aangename huisgenoot gehad. Jarenlang was hij een scherpzinnig lid van de cliëntenraad. Zijn blindheid en ouderdom beperkten hem steeds meer in zijn mobiliteit. Maar zijn geest bleef mobiel, zijn aandacht bleef naar anderen uitgaan, mensen in zijn omgeving en ook de wereld daarbuiten.

We vertrouwen erop dat hij nu leeft in het eeuwige licht, waar God alle tranen en blindheid wegneemt van de ogen, waar geen rouw is, geen geween en geen smart, en waar ieder gelijkelijk deelt in de rijkdom van de Koninkrijk Gods.